Ο τεράστιος αρχαιολογικός πλούτος της Κύπρου, που αποκαλύπτεται αδιάλειπτα εδώ και πολλά χρόνια, την ίδια στιγμή αποκαλύπτει και την ένδεια που αντιμετωπίζει το τμήμα το οποίο είναι υπεύθυνο για την ανασκαφή, μελέτη, προστασία και ανάδειξη του.
Αφορμή για μια έρευνα-τομή στο Τμήμα Αρχαιοτήτων, η χθεσινή αποκάλυψη στον "Φ", της μελέτης του αρχιτέκτονα στο Τμήμα Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού της Ελλάδας Μιχάλη Λεφατζή και του Αναπληρωτή Καθηγητή Αρχαίας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, Θεόδωρου Μαυρογιάννη, που ταυτοποιεί τον «Θάλαμο 8» στους Τάφους των Βασιλέων ότι ανήκει στον Πτολεμαίο Ευπάτωρα.
Αντιλαμβάνεται κανείς ότι ο αρχαιολογικός πλούτος της Κύπρου έχει πολλά ακόμα να αποκαλύψει, όμως, για να γίνει κάτι τέτοιο χρειάζεται το κατάλληλο επιστημονικό προσωπικό. Για παράδειγμα, για να γίνει αποτύπωση και αρχιτεκτονική τεκμηρίωση χρειάζεται ειδικός αρχιτέκτονας-μηχανικός, κάτι το οποίο δεν διαθέτει αυτή τη στιγμή η Κύπρος.
Το τραγικό είναι ότι οι τρεις θέσεις αρχιτέκτονα-πολιτικού μηχανικού οι οποίες είχαν ενταχθεί στον προϋπολογισμό με το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Τμήματος Αρχαιοτήτων, που έγινε πριν το 2013, σήμερα έχουν απαλειφθεί πλήρως, στο πλαίσιο της νέας οικονομικής πολιτικής που επιβλήθηκε. Απαλείφθηκε επίσης η θέση δύτη- αρχαιολόγου (ενώ έχει συνταχθεί νόμος για την ενάλια αρχαιολογία) η οποία κρίνεται απαραίτητη για την ενάλια επισκόπηση βυθού, ειδικά σε περιπτώσεις που γίνονται εργασίες στα λιμάνια και τις υπό ανέγερση μαρίνες.
Το Τμήμα Αρχαιοτήτων παρά τις όποιες δυνάμεις διαθέτει και την καλή θέληση του προσωπικού, εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να ανταποκριθεί στον μεγάλο φόρτο εργασίας που έχει επωμισθεί.
Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί: Ένα τεράστιο ποσοστό των εγκεκριμένων θέσεων του προϋπολογισμού του Τμήματος Αρχαιοτήτων, που αφορά όλες τις ειδικότητες σε παγκύπρια κλίμακα, έχουν παγώσει. Από τους 66 αρχαιολόγους που πρέπει να εργοδοτεί το Τμήμα, οι 23 θέσεις είναι κενές. Από τις 27 θέσεις τεχνικών, οι 11 παραμένουν κενές. Από τους 6 συντηρητές μόνο μία θέση είναι πληρωμένη. Το Τμήμα Αρχαιοτήτων της Κύπρου εργοδοτεί ένα και μόνο Σχεδιαστή ο οποίος έχει υπό την ευθύνη του την αποτύπωση όλων των μνημείων (τάφων, εκκλησιών κ.λπ.). Τα επόμενα χρόνια η κατάσταση αναμένεται να γίνει πιο τραγικ,ή καθώς ένας μεγάλος αριθμός εργαζομένων θα αφυπηρετήσει, χωρίς να υπάρχει νέο αίμα επιστημόνων για να κρατήσει ζωντανό ένα τόσο σημαντικό τμήμα.
Πέραν της ζοφερής κατάστασης όσον αφορά τη στελέχωση, τα μέσα τα οποία διαθέτουν οι υπάλληλοι για την εργασία τους είναι «παλιά» και σε ορισμένες περιπτώσεις «επικίνδυνα». Συγκεκριμένο παράδειγμα τα αυτοκίνητα (30) τα οποία χρησιμοποιούν οι λειτουργοί στις αποστολές τους σε μνημεία σε όλη την Κύπρο, πολλές φορές σε απομακρυσμένες και ορεινές περιοχές: Πρόκειται για πεπαλαιωμένα αυτοκίνητα τα οποία χαρακτηρίζονται κίνδυνος- θάνατος. Όπως αναφέρθηκε στον «Φ», τα συγκεκριμένα αυτοκίνητα είναι τόσο παλιά που δεν μπορούν να περάσουν τον έλεγχο MOT. Έτυχε περίπτωση που το τιμόνι έμεινε στο χέρι του οδηγού, λόγω της άθλιας κατάστασης στην οποία βρισκόταν το αυτοκίνητο, θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή των επιβατών.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
Τι περιμένουμε;
Με τα πιο πάνω δεδομένα διερωτάται κανείς πώς μπορεί όχι μόνο να αναδειχθούν και να προστατευτούν οι αρχαιότητες, να συντηρηθούν και να προβληθούν τα μνημεία και τα μουσεία, αλλά και να αντιμετωπιστούν οι έκτακτες ανασκαφές, οι αρχαιολογικές επισκοπήσεις για τις αναπτύξεις και ιδιαίτερα οι διερευνητικές ανασκαφές για μεγάλα έργα που, είτε είναι σε εξέλιξη είτε πρόκειται να αρχίσουν σύντομα.
Ο Θάλαμος 8 ήταν περιζήτητος χθες
Ο Θάλαμος 8 στους Τάφους των Βασιλέων, μετατράπηκε ξαφνικά χθες στο πλέον «περιζήτητο» έκθεμα του αρχαιολογικού χώρου. Η αποκάλυψη του «Φ» για τις ανακοινώσεις των ειδικών ως προς τη λειτουργία του ως μαυσωλείου του Πτολεμαίου Ευπάτωρα, προκάλεσε σύμφωνα με τους λειτουργούς του Τμήματος Αρχαιοτήτων ένα άνευ προηγουμένου ενδιαφέρον μεταξύ των ΜΜΕ, των απλών πολιτών, αλλά και των εκπροσώπων διαφόρων φορέων, που από νωρίς το πρωί μετέβαιναν στον χώρο ζητώντας πληροφορίες.
Ο Θάλαμος 8, που θα αποτελέσει και σήμερα το επίκεντρο του ενδιαφέροντος χάρη στο ειδικό Συμπόσιο Αρχαιολογίας που διεξάγεται στην Πάφο, βρίσκεται στο δυτικό μέρος των Τάφων των Βασιλέων και τα δεδομένα που είναι γνωστά ώς σήμερα, αναλύονται στον επισκέπτη σε μια ενημερωτική πινακίδα στον χώρο που τα πέτρινα σκαλιά οδηγούν από την επιφάνεια του εδάφους στις υπόγειες στοές.
Ο Θάλαμος, που αποτελεί στην ουσία ένα σύμπλεγμα δωματίων, υπαίθριων χώρων και σκαλών που οδηγούν στο ύψος της επιφάνειας της γης, είναι εντυπωσιακός, πλην όμως, όπως επισημαίνουν αρμόδιοι του χώρου, δεν μπορεί να αποκαλύψει στα μάτια των μη ειδικών τις λεπτομέρειες που είδαν οι επιστήμονες για να καταλήξουν στις σημερινές τους ανακοινώσεις.
Όπως αποκάλυψε χθες ο «Φ», ο Θάλαμος 8 αφορά το μαυσωλείο του Πτολεμαίου Ευπάτωρα (166-152 π.Χ.) και η ταυτοποίησή του ως τέτοια, είναι σημαντική για δύο βασικούς λόγους: Πρώτον, γιατί είναι ο πρώτος τάφος αξιωματούχου της Πτολεμαϊκής εποχής της Κύπρου που ταυτοποιείται και δεύτερον, επειδή δεν φέρει τα πρότυπα ενός οικείου τάφου, αλλά είναι ένας τάφος που υποστηρίζει ναό.
Στις δηλώσεις του στον «Φ» ο κ. Λεφατζής, ανέφερε ότι ο συγκεκριμένος θάλαμος και τα κατάλοιπα δείχνουν αρχιτεκτονική ανωδομή που υποστηρίζει ναό. «Πρόκειται για ένα μοναδικό ταφικό μνημείο που δεν έχω συναντήσει πουθενά αλλού», δήλωσε ο ίδιος, ο οποίος είναι ο αρχιτέκτονας της ανασκαφής του Τύμβου Καστά της Αμφίπολης.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Θεόδωρο Μαυρογιάννη, επίσης, μαυσωλείο δημιουργείται μόνο για αποθεωμένο βασιλέα. «Ο νεαρός Πτολεμαίος Ζ Ευπάτορας στέφηκε βασιλιάς το 152 π.χ. γιος του Πτολεμαίου ΣΤ΄ Φιλοπάτορος. Όχι μόνο ονομάστηκε Θεός κατά τη στέψη του, αλλά του δόθηκε το επίθετο Ευπάτωρ Θεός.»
Οι καθηγητές Μιχάλης Λεφατζής και Θεόδωρος Μαυρογιάννης θα παρουσιάσουν τα ευρήματα τους σήμερα στο Λύκειο Α’ Εθνάρχη Μακαρίου στην Πάφομ στο πλαίσιο του Διεθνούς Συνεδρίου Αρχαίας Κυπριακής Γραμματείας που οργανώνει το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου.
www.philenews.com
Αφορμή για μια έρευνα-τομή στο Τμήμα Αρχαιοτήτων, η χθεσινή αποκάλυψη στον "Φ", της μελέτης του αρχιτέκτονα στο Τμήμα Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού της Ελλάδας Μιχάλη Λεφατζή και του Αναπληρωτή Καθηγητή Αρχαίας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, Θεόδωρου Μαυρογιάννη, που ταυτοποιεί τον «Θάλαμο 8» στους Τάφους των Βασιλέων ότι ανήκει στον Πτολεμαίο Ευπάτωρα.
Αντιλαμβάνεται κανείς ότι ο αρχαιολογικός πλούτος της Κύπρου έχει πολλά ακόμα να αποκαλύψει, όμως, για να γίνει κάτι τέτοιο χρειάζεται το κατάλληλο επιστημονικό προσωπικό. Για παράδειγμα, για να γίνει αποτύπωση και αρχιτεκτονική τεκμηρίωση χρειάζεται ειδικός αρχιτέκτονας-μηχανικός, κάτι το οποίο δεν διαθέτει αυτή τη στιγμή η Κύπρος.
Το τραγικό είναι ότι οι τρεις θέσεις αρχιτέκτονα-πολιτικού μηχανικού οι οποίες είχαν ενταχθεί στον προϋπολογισμό με το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Τμήματος Αρχαιοτήτων, που έγινε πριν το 2013, σήμερα έχουν απαλειφθεί πλήρως, στο πλαίσιο της νέας οικονομικής πολιτικής που επιβλήθηκε. Απαλείφθηκε επίσης η θέση δύτη- αρχαιολόγου (ενώ έχει συνταχθεί νόμος για την ενάλια αρχαιολογία) η οποία κρίνεται απαραίτητη για την ενάλια επισκόπηση βυθού, ειδικά σε περιπτώσεις που γίνονται εργασίες στα λιμάνια και τις υπό ανέγερση μαρίνες.
Το Τμήμα Αρχαιοτήτων παρά τις όποιες δυνάμεις διαθέτει και την καλή θέληση του προσωπικού, εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να ανταποκριθεί στον μεγάλο φόρτο εργασίας που έχει επωμισθεί.
Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί: Ένα τεράστιο ποσοστό των εγκεκριμένων θέσεων του προϋπολογισμού του Τμήματος Αρχαιοτήτων, που αφορά όλες τις ειδικότητες σε παγκύπρια κλίμακα, έχουν παγώσει. Από τους 66 αρχαιολόγους που πρέπει να εργοδοτεί το Τμήμα, οι 23 θέσεις είναι κενές. Από τις 27 θέσεις τεχνικών, οι 11 παραμένουν κενές. Από τους 6 συντηρητές μόνο μία θέση είναι πληρωμένη. Το Τμήμα Αρχαιοτήτων της Κύπρου εργοδοτεί ένα και μόνο Σχεδιαστή ο οποίος έχει υπό την ευθύνη του την αποτύπωση όλων των μνημείων (τάφων, εκκλησιών κ.λπ.). Τα επόμενα χρόνια η κατάσταση αναμένεται να γίνει πιο τραγικ,ή καθώς ένας μεγάλος αριθμός εργαζομένων θα αφυπηρετήσει, χωρίς να υπάρχει νέο αίμα επιστημόνων για να κρατήσει ζωντανό ένα τόσο σημαντικό τμήμα.
Πέραν της ζοφερής κατάστασης όσον αφορά τη στελέχωση, τα μέσα τα οποία διαθέτουν οι υπάλληλοι για την εργασία τους είναι «παλιά» και σε ορισμένες περιπτώσεις «επικίνδυνα». Συγκεκριμένο παράδειγμα τα αυτοκίνητα (30) τα οποία χρησιμοποιούν οι λειτουργοί στις αποστολές τους σε μνημεία σε όλη την Κύπρο, πολλές φορές σε απομακρυσμένες και ορεινές περιοχές: Πρόκειται για πεπαλαιωμένα αυτοκίνητα τα οποία χαρακτηρίζονται κίνδυνος- θάνατος. Όπως αναφέρθηκε στον «Φ», τα συγκεκριμένα αυτοκίνητα είναι τόσο παλιά που δεν μπορούν να περάσουν τον έλεγχο MOT. Έτυχε περίπτωση που το τιμόνι έμεινε στο χέρι του οδηγού, λόγω της άθλιας κατάστασης στην οποία βρισκόταν το αυτοκίνητο, θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή των επιβατών.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
Τι περιμένουμε;
Με τα πιο πάνω δεδομένα διερωτάται κανείς πώς μπορεί όχι μόνο να αναδειχθούν και να προστατευτούν οι αρχαιότητες, να συντηρηθούν και να προβληθούν τα μνημεία και τα μουσεία, αλλά και να αντιμετωπιστούν οι έκτακτες ανασκαφές, οι αρχαιολογικές επισκοπήσεις για τις αναπτύξεις και ιδιαίτερα οι διερευνητικές ανασκαφές για μεγάλα έργα που, είτε είναι σε εξέλιξη είτε πρόκειται να αρχίσουν σύντομα.
Ο Θάλαμος 8 ήταν περιζήτητος χθες
Ο Θάλαμος 8 στους Τάφους των Βασιλέων, μετατράπηκε ξαφνικά χθες στο πλέον «περιζήτητο» έκθεμα του αρχαιολογικού χώρου. Η αποκάλυψη του «Φ» για τις ανακοινώσεις των ειδικών ως προς τη λειτουργία του ως μαυσωλείου του Πτολεμαίου Ευπάτωρα, προκάλεσε σύμφωνα με τους λειτουργούς του Τμήματος Αρχαιοτήτων ένα άνευ προηγουμένου ενδιαφέρον μεταξύ των ΜΜΕ, των απλών πολιτών, αλλά και των εκπροσώπων διαφόρων φορέων, που από νωρίς το πρωί μετέβαιναν στον χώρο ζητώντας πληροφορίες.
Ο Θάλαμος 8, που θα αποτελέσει και σήμερα το επίκεντρο του ενδιαφέροντος χάρη στο ειδικό Συμπόσιο Αρχαιολογίας που διεξάγεται στην Πάφο, βρίσκεται στο δυτικό μέρος των Τάφων των Βασιλέων και τα δεδομένα που είναι γνωστά ώς σήμερα, αναλύονται στον επισκέπτη σε μια ενημερωτική πινακίδα στον χώρο που τα πέτρινα σκαλιά οδηγούν από την επιφάνεια του εδάφους στις υπόγειες στοές.
Ο Θάλαμος, που αποτελεί στην ουσία ένα σύμπλεγμα δωματίων, υπαίθριων χώρων και σκαλών που οδηγούν στο ύψος της επιφάνειας της γης, είναι εντυπωσιακός, πλην όμως, όπως επισημαίνουν αρμόδιοι του χώρου, δεν μπορεί να αποκαλύψει στα μάτια των μη ειδικών τις λεπτομέρειες που είδαν οι επιστήμονες για να καταλήξουν στις σημερινές τους ανακοινώσεις.
Όπως αποκάλυψε χθες ο «Φ», ο Θάλαμος 8 αφορά το μαυσωλείο του Πτολεμαίου Ευπάτωρα (166-152 π.Χ.) και η ταυτοποίησή του ως τέτοια, είναι σημαντική για δύο βασικούς λόγους: Πρώτον, γιατί είναι ο πρώτος τάφος αξιωματούχου της Πτολεμαϊκής εποχής της Κύπρου που ταυτοποιείται και δεύτερον, επειδή δεν φέρει τα πρότυπα ενός οικείου τάφου, αλλά είναι ένας τάφος που υποστηρίζει ναό.
Στις δηλώσεις του στον «Φ» ο κ. Λεφατζής, ανέφερε ότι ο συγκεκριμένος θάλαμος και τα κατάλοιπα δείχνουν αρχιτεκτονική ανωδομή που υποστηρίζει ναό. «Πρόκειται για ένα μοναδικό ταφικό μνημείο που δεν έχω συναντήσει πουθενά αλλού», δήλωσε ο ίδιος, ο οποίος είναι ο αρχιτέκτονας της ανασκαφής του Τύμβου Καστά της Αμφίπολης.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Θεόδωρο Μαυρογιάννη, επίσης, μαυσωλείο δημιουργείται μόνο για αποθεωμένο βασιλέα. «Ο νεαρός Πτολεμαίος Ζ Ευπάτορας στέφηκε βασιλιάς το 152 π.χ. γιος του Πτολεμαίου ΣΤ΄ Φιλοπάτορος. Όχι μόνο ονομάστηκε Θεός κατά τη στέψη του, αλλά του δόθηκε το επίθετο Ευπάτωρ Θεός.»
Οι καθηγητές Μιχάλης Λεφατζής και Θεόδωρος Μαυρογιάννης θα παρουσιάσουν τα ευρήματα τους σήμερα στο Λύκειο Α’ Εθνάρχη Μακαρίου στην Πάφομ στο πλαίσιο του Διεθνούς Συνεδρίου Αρχαίας Κυπριακής Γραμματείας που οργανώνει το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου.
www.philenews.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου